Bệnh lý đái tháo đường thai kỳ có thể dẫn tới những nguy cơ như tiền sản giật, sản giật, dị tật thai, thậm chí sẩy thai. Mẹ bị đái tháo đường thai kỳ cần kiểm soát tốt tình trạng bệnh, bắt đầu với chế độ ăn và luyện tập hàng ngày.
Chế độ ăn và luyện tập có thể giúp kiểm soát tình trạng đái tháo đường thai kỳ
Khi nào được chẩn đoán mắc đái tháo đường thai kỳ?
Thông thường đái tháo đường thai kỳ (ĐTĐTK) phát hiện được từ tháng 4 của thai kỳ và có thể khỏi sau khi sinh khoảng 6 tuần. Đạt 2 chỉ số sau đây thì chẩn đoán xác định ĐTĐTK:
- Đường huyết lúc đói ≥ 150mg %.
- Sau 02 giờ, uống 75g đường huyết ≥ 140mg%.
Ảnh hưởng đái tháo đường thai kỳ
* Đối với mẹ:
- Mẹ bị đái tháo đường thực sự hoặc bệnh nặng hơn nếu mẹ đã bị ĐTĐ.
- Mẹ bị tiền sản giật hoặc sản giật và sẽ tăng nguy cơ này ở lần mang thai sau.
- Mẹ tăng cân trên 20kg, đa số thai to, con sinh ra cân nặng trên 4kg, đa ối.
- Mẹ ăn nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều (nước tiểu có đường), bị nấm candida tái phát nhiều lần..
- Mẹ bị nhiễm trùng, viêm thận, viêm bể thận và băng huyết sau sinh.
- Mẹ bị sẩy thai nhiều lần liên tiếp hoặc thai chết lưu không rõ lý do.
* Đối với con:
- Dị dạng thai, dị tật bẩm sinh về thần kinh, cơ…
- Thai to sinh ra dễ gãy xương, sang chấn khi sinh và mổ.
- Tăng tỷ lệ tử vong thai nhi và trẻ sơ sinh trong tuần đầu tiên sau khi chào đời từ 2-5 lần.
- Suy hô hấp, hạ đường huyết, canxi, nguy cơ đái tháo đường di truyền.
Ổn định đường huyết trong thai kỳ bằng chế độ dinh dưỡng
Thực phẩm thai phụ nên ăn
- Nên ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày để ổn định đường huyết. Ăn 3 bữa chính và 1-2 bữa ăn phụ.
- Nên ăn thịt nạc, cá nạc, đậu hũ, yaourt, sữa không béo, không đường.
- Nên ăn thực phẩm ít gây tăng đường máu: gạo lức, đậu đỗ, rau xanh, củ quả, trái cây ít ngọt.
Lưu ý: Đối với phụ nữ mang thai 6 tháng cuối thêm 350 cal/ngày. Đối với phụ nữ cho con bú thêm 550 cal/ngày.
Những loại thực phẩm nên giảm ăn:
- Giảm ăn các thực phẩm nhiều đường: bánh kẹo, trái cây ngọt, kem, chè…
- Giảm ăn mặn và thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều muối để phòng ngừa tăng huyết áp: khô, thịt nguội, mì gói, đồ hộp…
- Giảm ăn các thực phẩm nhiều chất béo như: da, lòng đỏ trứng, thức ăn chiên xào, phủ tạng (gan, tim, thận).
- Giảm uống rượu, bia, nước ngọt, cà phê, chè đặc, nước ép trái cây ngọt.
Giá trị dinh dưỡng của thực đơn:
- Năng lượng 2400 Kcal: P = 67.5g ≈ 15% năng lượng; L = 50g ≈ 25% năng lượng; G = 270g ≈ 55% năng lượng.
- Chất xơ: 20-25g/ ngày.
- Ăn nhạt tương đối: Natri £ 2000mg/ ngày – NaCl < 6g/ ngày.
- Đủ các yếu tố vi lượng và vitamin: vitamin nhóm B, C, E, A.
Xem thêm: Bà bầu ăn gì cho con thông minh ngay từ trong bụng?
Ổn định đường huyết bằng vận động
Tập thể dục không những giúp thai phụ chuẩn bị cho cuộc sinh nở sắp tới được thành công, nhanh chóng, nhẹ nhàng, tăng khả năng chịu đựng mà nó còn giúp họ quản lý được cân nặng của mình. Tuy nhiên vẫn nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc nữ hộ sinh trước khi tham gia các hoạt động này:
1. Đi bộ:
- Đi bộ là hoạt động rất tốt cho phụ nữ mang thai. Không nên cố gắng đi bộ khi cơ thể đã mệt mỏi và có thể nghỉ ngơi bất cứ lúc nào mình muốn.
- Hỗ trợ tim mạch tốt nhất cho phụ nữ mang thai.
- Giúp hệ cơ bắp săn chắc, tử cung được co bóp nhanh và dễ dàng hơn, đốt cháy calo, kiểm soát tốt trọng lượng của bản thân, giảm nguy cơ táo bón.
- Giúp cơ thể khỏe mạnh và giảm nguy cơ đái tháo đường và tiền sản giật.
2. Chạy bộ nhẹ nhàng
- Tuân thủ nguyên tắc: tập nhẹ nhàng, vừa sức, tránh thở dốc, chọn đoạn đường bằng phẳng. Thông báo cho bác sĩ theo dõi thai kỳ biết về chế độ tập chạy của mình.
- Giảm thiểu xác suất bệnh tiểu đường thai kỳ, viêm tĩnh mạch chân, áp huyết cao và bệnh trĩ.
- Củng cố cơ cột sống giúp hỗ trợ duy trì tư thế cần thiết trong thời gian mang thai.
Chế độ luyện tập phù hợp giúp nâng cao sức khỏe và kiểm soát bệnh lý ĐTĐTK
3. Bơi lội
- Giảm chứng bệnh đau lưng, cơ bắp vận động, các mạch máu được nước massage, thúc đẩy máu lưu thông tốt cho mẹ và con, phòng ngừa táo bón, phù chân.
- Giúp phổi khỏe, hít sâu tốt, điều chỉnh vị trí thai nhi để sinh dễ dàng .
- Giúp tiêu hao năng lượng thừa, phòng tránh tiền sản giật và đái tháo đường.
- Tiếp xúc ánh nắng mặt trời, giúp sát khuẩn và cholesterol dưới da chuyển hóa thành vitamin D3 (vitamin giúp hấp thụ canxi, phốt pho tốt cho xương của thai nhi).
- Giảm đau đầu, giúp hệ thống thần kinh của bé phát triển khỏe mạnh.
4. Yoga
- Giúp luyện thở, cung cấp lượng oxy dồi dào và đào thải khí cacbonic.
- Giúp hệ xương khớp được dẻo dai, kiểm soát trọng lượng, giảm nguy cơ đái tháo đường.
- Giúp thư giãn, giải tỏa căng thẳng và mệt mỏi.
5. Khiêu vũ
- Giúp tránh stress, tinh thần vui vẻ và thoải mái.
- Giúp cơ thể nhẹ nhàng và uyển chuyển hơn, hạn chế nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường và cao huyết áp trong thai kỳ.
Nguồn: Khoa Dinh dưỡng và Tiết chế – Bệnh viện Từ Dũ
192 thoughts on “Thực đơn và chế độ luyện tập cho bà bầu bị đái tháo đường thai kỳ”
Em chào bs!
Em 30 tuổi, tuần thứ 33 e có đi làm nghiệm pháp dung nạp đường huyết kết quả lấy máu lần 1 lúc đói là:5.11, sau uống đường 1h là: 10.49, sau uống đường 2h là: 7.12, bs kết luận e bị tiểu đường thai nghén, vậy trường hợp của e có phải uống thuốc ko ah? Và bs có thể tư vấn thêm cho e về chế độ ăn uống và luyện tập được ko ah?
Em cảm ơn bs !
Chào bạn Huyền,
Chỉ số xét nghiệm đường huyết của bạn mới cao hơn ngưỡng một chút. Với chỉ số này, bạn hoàn toàn có thể kiểm soát đường huyết của mình bằng cách thay đổi chế độ ăn, chưa cần thiết phải dùng thuốc điều trị.
Bài viết trên đã đưa ra các hướng dẫn khá chi tiết về chế độ ăn và việc luyện tập thể dục hàng ngày. Tùy thuộc vào từng điều kiện hoàn cảnh cụ thể mà mẹ bầu có thể linh hoạt áp dụng.
Ngoài thực hiện chế độ ăn uống phù hợp, bạn có thể sử dụng thêm thuốc bổ tổng hợp PM Procare diamond mỗi ngày để không những cung cấp thêm các dưỡng chất cho cơ thể, giảm thiếu áp lực ăn uống khi mang thai mà hàm lượng DHA, EPA trong thuốc cao còn giúp bạn kiểm soát đường huyết thai kỳ đáng kể.
Chúc bạn một thai kỳ mạnh khỏe!
e bị tiểu đường thai kì . xin cho e biết chế độ ăn như thế nào để thoát khỏi tình trạng này . e đã làm xét nghiệm cách đây 1 tháng nhưng giờ đi kiểm tra lại vẫn ko khỏi . e ko uống các loại nước ngọt + có gas , ko ăn bánh kẹo ngọt , chè …. các loại trái cây ngọt cũng ăn ít mà sao vẫn bị . buổi sáng e có thể ăn 1 tô bún bò hay bún riêu ko ? e có thể ăn ổi ko ? có thể cho e thực đơn cụ thể ko ạ ? e cảm ơn .
Chào bạn Thu Trang,
Việc xây dựng chế độ ăn cụ thể cho người đái tháo đường thai kỳ phụ thuộc vào nguồn thực phẩm sẵn có tại địa phương, thói quen, sở thích ăn uống của từng trường hợp cụ thể. Tuy nhiên, có một số nguyên tắc chung trong chế độ ăn uống bạn có thể tham khảo:
– Tránh xa các thực phẩm nhiều đường, nhiều muối
– Hạn chế tinh bột (cơm, bún, phở) thay vào đó là các thực phẩm ít gây tăng đường huyết như: gạo lức, các loại đậu, đỗ…
– Giảm chất béo. Ăn thịt nạc, cá nạc
– Tăng cường hoa quả và rau xanh, uống nhiều nước
– Chia thức ăn thành nhiều bữa nhỏ, ăn trong ngày. Không để bụng no quá hoặc đói quá…
Nếu việc kiểm soát đường huyết không hiệu quả có thể bạn sẽ cần dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
Nhu cầu dinh dưỡng tăng cao khi mang thai khiến chế độ ăn hàng ngày khó có thể cung cấp đủ. Hơn nữa, khi bị đái tháo đường thai kỳ chế độ ăn cần kiêng khem nhiều khiến nguy cơ bà bầu thiếu dưỡng chất càng tăng cao. Do đó, ngoài chế độ ăn, bạn có thể sử dụng thêm viên bổ tổng hợp PM Procare diamond mỗi ngày để cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể. Hàm lượng DHA, EPA trong thuốc cao còn giúp bạn kiểm soát đường huyết đáng kể.
Chúc bạn môt thai kỳ mạnh khỏe!
Tuan 26 em co đi xet nghiêm dung nap glucose l1 la 4.1 lần 2 la 10.8 lần 3 la 8.5… truoc ngay hôm đó buoi tối em có ăn rất nhiều dưa hấu. Bac sĩ cho e hỏi ăn nhiều đồ ngọt vào tối hôm trước có ảnh huong đến kết quả xét nghiêm k ạ?
Chào bạn Hiền,
Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống phải được thực hiện theo đúng hướng dẫn thì mới cho kết quả chính xác. Theo đó, bệnh nhân cần nhịn đói ít nhất 9h trước khi làm nghiệm pháp. Và trong 3 ngày trước đó bệnh nhân ăn khẩu phần có khoảng 150-200 gam carbohydrat mỗi ngày (chế độ ăn bình thường, không ăn nhiều thực phẩm chứa hàm lượng đường cao). Như vậy, nếu hôm trước bạn ăn nhiều đồ ngọt, nhất là ăn vào buổi tối trước khi làm nghiệm pháp đường huyết thì kết quả xét nghiệm sẽ bị ảnh hưởng. Để xác định chính xác bạn nên sắp xếp thời gian để thực hiện xét nghiệm vào lần khác.
Thân ái,
Em chào bác sĩ, em năm nay 32 tuổi đang mang bầu tuần thứ 26, thai gò cứng bụng hầu như cả ngày, nằm thì đỡ nhưng cứ ngồi là lại gò cứng, thai nhi gò từ tuần thứ 24 rồi ạ, mới vùa rồi em đi xét nghiệm bác sĩ kết luận bị ĐTĐ, Nhưng theo như em tìm hiểu thì triệu chứng của đái tháo đường với thai gò nhiều không liên quan đên nhau, vậy em muốn nhờ bác sĩ tư vấn về hiện tượng thai nhi gò nhiều vậy có nguy hiểm không ạ? và cách ăn uống sinh hoạt như nào cho lượng đường giảm xuống ạ? em cảm ơn
Chào bạn Đoan Trang,
Từ tháng thứ 5 thai kỳ, mẹ bầu sẽ thường xuyên gặp cơn gò sinh lý Braxton Hicks với cảm giác thắt chặt bụng, xuất hiện trong thời gian ngắn, không theo chu kỳ, không tăng cường độ. Càng về cuối thai kỳ, các cơn gò này càng có xu hướng gặp nhiều hơn. Đó là hiện tượng sinh lý bình thường.
Tuy nhiên hiện tượng gò nhiều có thể là biểu hiện của tình trạng dọa đẻ non. Nhất là với tình trạng đái tháo đường thai kỳ thì bạn càng cần lưu ý hơn. Bạn nên tới bác sĩ để được thăm khám và nhận được hỗ trợ phù hợp.
Để kiểm soát đường huyết, bạn cần thay đổi chế độ ăn hàng ngày của mình. Theo đó, cần tránh xa các thực phẩm chứa nhiều đường, nhiều muối; hạn chế thực phẩm dễ tăng đường huyết như cơm, cháo, bún, phở; thay vào đó nên sử dụng sản phẩm ít tăng đường huyết như gạo lức, đậu, đỗ… Ăn thịt nạc, cá nạc, hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, thực phẩm chế biến sẵn. Tăng cường nhiều rau xanh và hoa quả, uống nhiều nước, chia nhỏ thức ăn thành nhiều bữa trong ngày, không để bụng quá no hoặc quá đói… Cùng với chế độ ăn, bạn có thể bổ sung thêm mỗi ngày 01 viên PM Procare diamond để cung cấp thêm các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể, giảm áp lực ăn uống cho mẹ. Đồng thời hàm lượng DHA, EPA trong thuốc cao còn giúp mẹ bầu kiểm soát đường huyết đáng kể.
Chúc bạn một thai kỳ mạnh khỏe!
Cho em hỏi lúc 28 tuần em xét nghiệm dung nạp đường thì có chỉ số đường 1 giờ sau ăn là 10.6 mmol/l.32 tuần em khám lại có làm xét nghiệm đường máu mao mạch lúc đói và sau ăn 2 giờ thì chỉ số bình thường, tuy nhiên khi định lượng insulin lúc đói thì tăng gấp đôi là 32.12, bác sĩ kết luận em bị đái tháo đường thai kỳ và cường insulin, có cho dùng thuốc metformin 750 mg, vậy theo tình trạng của em thì không dùng thuốc mà chỉ tiết chế tinh bột và tập thể dục thôi có được không ạ
Chào bạn Nga,
Đường huyết của bạn hiện đang ở mức bình thường, chỉ số insulin cao hơn mức bình thường một chút. Insulin là một trong các hormon tham gia vào quá trình chuyển hóa đường của cơ thể, nó có tác dụng điều chỉnh đường huyết. Khi đường huyết tăng, insulin tiết ra để đưa đường huyết về bình thường. Khi đường huyết thấp, cơ thể sẽ giảm tiết insulin tương ứng. Khi cơ thể sản xuất quá nhiều Insulin sẽ gây ra hiện tượng cường insulin. Cường insulin có thể khiến bạn gặp tình trạng hạ đường huyết, ảnh hưởng xấu tới xức khỏe. Tuy nhiên, với chỉ số cao hơn một chút như vậy bạn không cần lo lắng quá.
Metformin là thuốc chống tăng đường huyết. Bản thân thuốc không gây tăng insulin lên sẽ không làm nặng thêm tình trạng cường insulin bạn đang gặp phải. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc để chống tăng đường huyết lúc này không thực sự cần thiết. Hơn nữa, thuốc có khuyến cáo không dùng cho phụ nữ mang thai và cho con bú.
Bạn có thể tới bệnh viện tuyến cao hơn để được thăm khám, kiểm tra cụ thể. Từ đó bác sĩ sẽ có lời khuyên phù hợp.
CHúc bạn một thai kỳ mạnh khỏe!